ӨМҮР БОЮ ИШТЕГЕН КЕРЕМЕТТҮҮ МАШИНА: ФЕРМЕНТ (ХАРУН ЯХЬЯ)

Бир эле муунуңузду кыймылдатуу үчүн дагы денеңизде канчалаган процесстер ишке ашат. Ал процесстер сиз чечим алгандан башталат жана тереңдеген сайын комплекстүүлүгү артат. Мээңизде буйрук пайда болгондон башталган реакциялар чынжыры саны жагынан балким миллиарддарга жетет жана алардын ар бири үчүн денеңизде сансыз ферменттер кызмат кылышат. Жөнөкөй бир кыймыл-аракет жасашыңыз үчүн дагы клеткалардын ичинде көптөгөн процесстер ишке ашат. Ар бир кыймылыңыз үчүн миллиарддаган процесс жүрүп жатканда, бир жагынан мээңиз иштейт, жүрөгүңүз согот, денеңизге кирген тамак-аштар сиңирилет, кан тынымсыз айланат, клеткаларыңыз көбөйөт, бүт органдар өз функциясын катасыз жана системалуу түрдө улантышат. Клеткаларыңыздагы процесстер эч токтобойт. Сиз аларды сезбейсиз жана башкара албайсыз. Алардын өз кызматтарын аткарып, өмүрүңүздү улантып жатканына ыраазы болосуз. Бирок чындыгында ферменттердин да, башка белоктордун да жана аларды башкарып турган чоң молекулалардын да бир нерсе кыла турган күчү ...

Эгер Аллах каалаганда, бир жылмайышыбыз ондогон жылды талап кылышы мүмкүн эле. Тамак жей алуу, кыймылдай алуу, ойлонуу же сүйлөй алуу үчүн канчалаган жыл күтүшүбүз керек болуп калмак. Эгер Аллах каалаганда, бул китептин бир бетин барактаганга, ал тургай, ал үчүн бир манжаңызды көтөргөнгө да өмүрүңүз жетпей калышы мүмкүн эле. Албетте, денебиздин системалары мындай жай иштебейт, каалаганда жылмайа алабыз, басып чуркай алабыз, чексиз ойлоно алабыз, секундага жетпей көзүбүздү ирмей алабыз, пландаган нерселерибиздин баарын бир заматта жасай алабыз. Себеби, Улуу Аллах денебизди кемчиликсиз кылып жаратып, ал өз функцияларын ыкчам аткара алышы үчүн бир системаны бизге тартуу кылган. Ал системанын эң негизги мүчөлөрүнүн бири – бул кереметтүү түзүлүштө жаратылган ферменттер. Бир фермент – микроскопиялык өлчөмдөгү жүздөн ашуун бөлүктөрдүн үч өлчөмдүү биригишинен түзүлгөн, адамдын акылы араң түшүнө ала турганчалык татаал, химиялык бир керемет. Денедеги милдети – бүт процесстерди «ылдамдату...